Lefkosa Surlari - Venedik Donemi Mimari
Lefkosa Surlari - Venedik Donemi Mimari
Giris
Lefkosa Surlari, 16. yuzyilda Venedikliler tarafindan Osmanli tehlikesine karsi insa edilmis muazzam bir savunma sistemidir. Kuzey Kibris Turk Cumhuriyetinin baskenti Lefkosanin tarihi merkezini cevreleyren bu surlar, Akdeniz bolgesinin en iyi korunmus ortacag sur sistemlerinden birini olusturmaktadir. Yaklasik 4.5 kilometre uzunlugundaki surlar, yildiz seklinde kusursuz bir geometrik form sergiler. 11 adet silindirik burc ve 3 ana kapi, surlarin en dikkat cekici unsurlarinir. UNESCO Dunya Mirasi gecici listesinde yer alan bu yapilar, bugün hem Rum hem de Turk kesiminde korunmaktadir.
Surlarin Tarihcesi
Lefkosanin ilk surlarI Lusignan donemi olan 14. yuzyilda insa edilmistir. Ancak 1567 yilinda Venedik muhendisi Giulio Savorgnan tarafindan tamamen yeniden tasarlandi. Eski surlar yikIldi ve yerine modern top atesine dayanikli yeni bir sistem kuruldu. Venedikliler, 1570 yilindaki Osmanli kusatmasina hazirlik olarak bunu yapti. Surlar, Rönesans askeri mimarisinin en gelismis orneklerinden biriydi. 11 burcun her biri yildiz formunda disari cikintilar yapiyordu. Bu tasarim, dusmana yan ates acmaya olanak taniyordu. Ancak 1570-1571 yillarinda Osmanli kuvvetleri 45 gunluk kusatma sonrasi sehri ele gecirdi. Osmanllar surlarI onarip kullanmaya devam etti ve yeni kapilar ekledi.
Ingiliz somurge doneminde surlar askeri islevini kaybetti. 20. yuzyilin basinda bazi bolumleri yikildi veya degistirildi. 1974 bolunmesinden sonra surlar Yesil Hat boyunca ikiye ayrildi. Hem Kuzey hem Guney kisimdaki burçlar restore edildi ve turizme acildi. Bugun Lefkosa Surlarinin buyuk bolumu ziyarete aciktir.
11 Burç ve Ozellikler
Surlarin 11 burcu Venedik doneminin onde gelen ailelerinin isimleriyle anilir. Kuzey Kibrista kalan burclar: Quirini, Mula, Roccas, Loredano ve Flatro Burclari. Guneyde Podocataro, Costanza, Davila, Tripoli, Caraffa ve Delia Burclar bulunur. Her burc yaklasik 80-100 metre capindadir ve platformu top yerlestirmek icin tasarlanmistir. Burclar arasindaki duvarlar (kurtinler) 5-6 metre kalinligindadir. Surlarin yuksekligi 12 metreyi bulur ve hendekle cevrilidir. Hendek gunumuzde yesillendirilmis park alanlarina donusmustur. Girne Kapisi, Magosa Kapisi ve Baf Kapisi olmak uzere 3 ana giris vardir.
Pratik Bilgiler
Lefkosa Surlarini ziyaret etmek ucretsizdir ve gunun her saatinde erisilebilir. Surlarin uzerinde yurumek bazi bolumlerde mumkundur. Girne Kapisi restorasyon sonrasi bir kultur merkezi haline gelmistir. Burclarin ic kisimlarinda sergiler ve etkinlikler duzenlenir. Magosa Kapisi yakininda cafe ve restoranlar bulunur. Surlarin cevresinde bisiklet kiralama hizmeti vardir. En guzel manzara icin Roccas Burcu tavsiye edilir. Gece aydinlatmasi fotografcilar icin idealdir. Rehberli turlar haftasonlari duzenlenmektedir.
Sik Sorulan Sorular
Lefkosa Surlari ne zaman yapildi? Surlar 1567-1570 yillari arasinda Venedikli muhendis Giulio Savorgnan tarafindan tasarlandi ve insa edildi. Osmanli kusatmasindan hemen once tamamlandi.
Surlari gezmek ucretli mi? Surlarin dis kismi ve hendek alanlari ucretsiz gezilebilir. Bazi burclardaki muzeler ve sergiler ucretli olabilir.
Surlar neden yildiz seklinde? Bu form, Ronesans askeri mimarisinin en ileri savunma teknigiydi. Yildiz cikintilar dusmana capraz ates acma imkani taniyordu.
Ipuclari
Sabah erken saatlerde veya gün batiminda ziyaret edin, isik yumusak ve fotograflar daha guzel olur. Rahat yuruyus ayakkabisi giyin cunku tas yollar engebelidir. Yaz aylarinda sapka ve su tasiyIn. Girne Kapisindaki Ziyaretci Merkezinden harita alin. Hem Turk hem de Rum kesimini gezerek farkli restorasyon yaklasimlarini karsilastirin. Surlarin iç kismi olan Arabahmet ve Buyuk Han bolgelerini de mutlaka gekin.
